Budha Jayanti – Narayan Singh Gurung

Posted in Narayan's Blog | Leave a comment

Unveiling of Renovated Mugul Barah – Ghandruk Kot Gaon

Posted in Community News Ghandruk | Leave a comment

Operation Big News : Ghandruk Village Trek

Posted in Community News Ghandruk | Leave a comment

स्मृतिको पानामा अङ्कित महान चाड दशै

Narayan Singh Gurung –
Internal Auditing Team/Vice Chairman Ghandruke Bhasha Samiti / Chief Editor Ghandruke.com

आश्विन शुक्लपक्षको भोलिपल्ट अर्थात घटस्थापनाको दिन देखि शुरु भएर दशमीको दिन अर्थात दशौ दिन सम्म मनाइने चाड भएकोले दशै नामले चिनिएको अनुमान लगाउन सकिन्छ । पौराणिक हिन्दु धार्मिक इतिहासतिर थोरै नजर लगाउने हो भने उहिले द्वापार युगमा महिषासुर नाम गरेको दैत्य (राक्षस) ले मानव जातिलाई अतिनै दुख कषट दिएको थियो। मानव जातिले सो दुख खप्न नसक्ने भइ सो दुखबाट मुक्ती पाउन शक्तिको प्रतीक महाकाली दुर्गा भवानीको पूजा अराधना गरेपछि घटस्थापना देखि नवौ दिनमा महाकाली दूर्गाभवानीको प्रकट भई महिषासुरको बध (हत्या) गरेर त्यसको भोलिपल्ट दशौ दिनमा खुशीले विजय उत्सब मनाएको दिनलाई नै विजया दशमीको नामले परिचित रहि उक्त पर्व मान्ने परम्परा बसेको कुरा हिन्दु शास्त्र वा ग्रन्थहरुबाट बोध हुन्छ। यसलाई असत्य माथी सत्यको, पाप माथि पुन्यको, अधर्म माथि धर्मको, अज्ञानता माथि

ज्ञानको विजयको प्रतीकात्मक रुपमा पनि लिइन्छ।

यो चाड धार्मिक सहिष्णुताको दृष्टिकोणले मात्र नभई सामाजिक सद्भाबको दृष्टिकोणले पनिअति नै महत्वपूर्ण रहेकोले नेपालमा राष्ट्र भरिको नागरिकहरुले मान्ने गर्दथ्यो त्यसैले यसलाई रास्ट्रीय चाडको रुपमा सबैले मान्ने गर्दछ। तर अचेल २०४५/२०४६ को जनआन्दोलनको उपलब्धीको रुपमा प्राप्त नयाँ संविधानमा नेपाल धार्मिक रुपले स्वतन्त्र भएपछि अर्थात धर्म निरपेक्ष भएपछि केहि आदिवासी जनजाति नामक संघसंस्था र ब्यक्तिहरुले यो चाड हाम्रो चाड होइन हामी माथि हिन्दुहरुले लादिएको चाड हो। त्यसर्थ यसलाई मान्ने होइन बरु बहिष्कार गर्नुपर्छ भन्ने गरेको छ भने हाम्रा वरिष्ठ संस्कृतिबिद प्राज्ञ श्री डा. जगमान गुरुङको अनुसार ठकुरी बंशको लमजुङको पहिलो राजा यशोब्रम्ह शाहको शासन काल देखि हिन्दु विधि अनुसार कोटमा मौलो गाडेर, मालसिरी गाएर, दूर्गाकवाजको पाठ पढ्दै दशै मान्ने गराएर हिन्दुकरण गर्नु अघि देखि नै गुरुङहरुले दशै मनाउने परम्परा थियो । वहाँको भनाई अनुसार हामीले आफ्नो तरिकाले मान्दै आएको तरिकामा हिन्दु विधि थपिएको हो भन्नू हुन्छ। त्यसैले यो हाम्रो आफ्नो चाड पनि भएकोले यसलाई मान्नु पर्दछ बहिस्कार गर्ने होइन। त्यसकिसिमले मान्ने कि नमान्ने भन्ने दोधारे बाटोबाट बर्षेनि यसै समयमा आउने गरेको दशैको बारेमा सम्झनाको ढुकुटी श्रद्देय पाठकहरु सामु पस्काउने मन आएकोले सो काम जानिनजानी लेख्ने प्रयास गर्दैछु। मेरो मतलब दशै हाम्रो हो वा होइन, मान्नुपर्छ वा पर्दैन भन्ने नभईकन आफुले बचपनमा मान्ने गरेको दशैको सम्झना शेयर गर्ने भएकोले सिधै बिषयबस्तुतिर लाग्न चहान्छु।

दशै नजिकिदै यसको माहोल बढदै गर्दा उहिले बिगतमा आफुले मान्ने गरेको दशैको झझल्को चलचित्र झै मानसपटलमा घुम्न थाल्छ। यो जीबनको जीवनयात्रा आज यो उत्तरार्धतिर आईपुग्दा सम्म धेरै वसन्तहरु पार गरिसक्यो। जीवन जिउने उचित अवशरको खोजीको नाममा देशको सिमाना छोडेर मुगलान पसेको पनि अब त झन्डै २५ बर्ष भइसकेछ। जुन दिन देखि मुगलाने भइयो त्यस दिन देखि यो निधारले मान्यजन बाबुआमा सासू ससुरा को हातको टीका नपाएको पनि उत्ति नै बर्ष भइसक्यो। अब त बाबाको हातको टीका जमरा र आशीर्वाद सधैं सधैको लागि गुमाएको पनि १० बर्ष बितिसकेछ र आदरणीय सासु गुमाएको पनि ७ बर्ष भइसकेछ।

बिगत अर्थात बचपनको दशै:-

बर्षा यामको झरी, हुरी, बादल, जुका, बाढी पहिरो आदिले थकाई मारेर शरद ऋतुको आगमन संगै पूर्बमा लाली नचड्दै वडा वडाको आ-आफ्नो दमैहरुले गाउँको सेवामा सहनै बजाउदै आई बारघर गाउँ स्थित रक्षैको ठुली आमाको घरमा आईपुग्दा एक क्षण थकाई मार्दै सम्पूर्ण दमै र घ्वाङगे दमै दाइले घान्द्रुके रैथाने ठाडे भाका र सुनिमाया धून घन्काएको यो कानमा कतै Ear phone बाट कानमा प्रबेष गरे झैं अहिले भरखर जस्तै लाग्छ। गाउँ देखि टाढा टाढाबाट कमेरो माटो, रातो माटो खनेर ल्याई घरको भित्ताहरु झ्याल ढोकाहरु रंङगाउने, घरको धुरी लिप्ने, घर भित्र बाहिर लिपपोत गर्ने, आगन, बाटो, र गाउँ पुरै सफाइ गरि भर्खरै बिबाहको लागि मनडपमा चढाउन लागेको बधु (दुलही) जस्तो सिङ्गारिेको गाउँको दृश्य यो मानसपटलबाट कहिल्यै ओझेल हुदैन।

घान्द्रुक स्थित म्रुम्च्वो बारघर तिरको युवाहरु, माथी सकर डाँडा र अग्लो डाँडा पछाडी गई दबदबेको सुरिलो अग्लो अग्लो रुखहरु ढलाएर काधमा खालो जाने गरि बोकि ल्याएको लिङा र गाउँका युवतीहरुले मिठो मिठो खाजा बनाई बाटो सम्म लिन आएको र पिङ्ग (लिङ्गे पिङ्ग, चर्खे पिङ्ग, जांते पिङ्ग) थापिसकेपछी शुरुमा कन्या केटीहरु, त्यसपछि गाउँका खाजा ख्वाउने युबतीहरुलाई प्राथमिकता दिई खेलाउने स्थानीय मौलिक प्रचलन, त्यस्तैगरि टह टह जुन लाग्ने जुनेली रातमा पालैपालो वल्लो पल्लो गाउँहरुमा पिङ्ग खेलेर बिताएका ती क्षणहरु यो मन अनि मस्तिष्कमा कहिल्यै नमेटिनेगरि अमीट छाप बनी बसेको सम्झना त बिर्सने कुरै भएन।

सप्तमी अर्थात फुलपातीको दिन गाउँभरीका पुरै दमैहरुको सामुहिक रुपमा नौमती बाजा घन्काउदै गाउँ गाउँ आउँदा त्यसबेला छुट्टीमा आउनु भएको रहर भन्दा बाह्र बर्षले जेठो बहर क्यागोथर निवासी श्रद्धेया स्व.याम प्रसाद दाज्यु अनि अरु अरु दाज्युभाई, हामी सबै दमैको बाजाको तालमा कम्मर मर्काई मर्काई नाचेको रमाइलो ती क्षणहरु चलचित्र हेरे झैँ आखैमा घुम्छ।

दशैको लागि भनी भेडा गोठबाट हुलका हुल खसी बोकाहरु (जसलाई बलेवट भन्दथ्यो) ल्याउथ्यो। बलेवट बेचेर एकदुई पैसा बाउआमाले हातमा राखिदिएपछि खुशीले फुरुङ्ग हुन्थ्यो। अहिले भए सबै आषटमीको दिन काटना वा वली दिन ल्याउदो रहेछ। अरुको प्राणसङ्ग आफ्नो खुशी साट्ने त्यो क्षण सम्झदा अहिले त मुटु नै चस्केर आउँछ। आषटमीको दिन, रातमा कालरात जगाउने चलन थियो। त्यो रात छर्लाङ्ग जागराम बस्यो भने पुन्य मिल्छ भनेर युवायुवतीहरु रात भरी नाच नाचेर कालरात्री मनाउथ्यो। नवमीको दिन छिट्टई गाईभैसीको घासको जोहो गरेर राम्रो राम्रो लुगाहरु लगाएर नक्कल पार्दै कोट गाउँमा मौलामा रमाइलो हेर्न जान्थ्यो। एकपटक मौलामा मालसिरी गाउदै बन्दुकको पढ्काई सङ्गै लाग्ने धारिलो खुकुरीले एकै छप्काईमा रागा ढाल्दा म सङ्गै रमाइलो हेर्न गएको मेरो एकजना Yutaka Sato नाम गरेको जापानी

साथी तर्सेको दृश्य कहिल्यै बिर्सन्न।

अन्तिम दिन अर्थात दशमीको दिन उत्साहपूर्बक नौ दिन सम्म साँझ बिहान पानी छर्काउदै हुर्काएको जमरा काटेर मुठा मुठा बनाई टिकासङ्ग लगाउन तयार पारेको, त्यस्तैगरि उमेरको वरियता अनुसार क्रमश ठूलो देखि सानो हुँदै टीका लगाउन लाइन लागेको (क्रमबद्ध) बसेको, पहिले बाबा आमाको हातको टीका ग्रहण गरेपछी क्रमशः भाईखलकको मा टीका लगाउन दाज्युभाईहरु लाइन लागेर हिँडेको, आमाको फरियाको फेरो समात्दै मामा घर गएको गएको क्षणहरु कम रमाइला थिएनन । स्कुल कलेजहरु, सरकारी तथा गैरसरकारी कार्यालयहरु मात्र होइन देश परदेशमा नोकरीमा रहेका लाहुरे दाज्युभाईहरु पनि घर परिवार सम्झेर सबै छुट्टीमा आउनु कम रमाइलो र सम्झना लायक हुने थिएन। यस्ता चाडपर्बहरु गाउँघरहरुमा आफू बचपन हुदा बाबुआमाको न्यानो काखमा मनाएका पलहरु कहिल्यै नमेटिने गरि सम्झनाको डायरीमा “एका देशको कथा” अर्थात Once upon a time ……..जसरी जिवित रहेका छन ।

अन्तमा फेरि पाठक बर्ग सबैमा यस पावन अवशरले सुख, शान्ति, सुस्वास्थ्य, र समृद्धि ल्याओस भन्ने मङ्गलमय शुभकामना व्यक्त गर्दै अमुल्य धन रुपी स्वास्थ्यको ख्याल राखेर दशै मनाउनु होस। अहिलेलाई यति नै।

नारायण सिंह गुरुङ
फेलथम, लन्डन

Posted in Narayan's Blog | Leave a comment

श्री मेजर ललित बहादुर गुरुङज्युलाई विद्यालय व्यवस्थापन समितिको अध्यक्ष पदमा चयन


श्री मेश्रम बराह मा. वि. अर्थ संकलन उप-समितिको अथक प्रयास तथा स्वदेश-विदेशमा रहेका शिक्षा प्रेमीहरुको सदिक्षा एवं सहयोगमा मिति २०७५ भाद्र ३१ गते तदानुसार 17 September 2018 को दिनमा घान्द्रुक गाउँमा सम्पन्न श्री मेश्रम बराह मा. वि. को अभिभावक भेला एवं विद्यालय व्यवस्थापन समितिको बैठकले यसै उप-समितिका सदस्य श्री मेजर ललित बहादुर गुरुङज्युलाई विद्यालय व्यवस्थापन समितिको अध्यक्ष पदमा चयन गरेको सहर्ष जानकारी गराउदछौं ।

हामी उहाँको कार्यकालको सफलताको शुभकामना व्यक्त गर्न चाहन्छौ । आशा छ नयाँ एवं कुशल नेतृत्व पाए पछि विद्यालय व्यवस्थापन समिति र विद्यालय प्रशासनले विद्यमान समस्या र चुनौतीहरुलाइ समाधान गर्दै आम अभिभावकहरु, विद्यार्थीहरु, शिक्षाप्रेमीहरु लगायत सम्पूर्ण गाउँलेहरुको अपेक्षा अनुरुप शैक्षिक एवं भौतिक गुणस्तर सुधार एवं बृद्धि गर्न सफल हुने छ । नयाँ अधक्षज्युले पदभार सम्हाल्नु भए पछि विद्यालय निरिक्षण, शिक्षकहरुसंग परिचय एवं अन्तरक्रिया र कक्षा ११ र १२ मा अध्ययनरत विद्यार्थीहरुसंग पनि अन्तरक्रिया गर्नु भयो ।

साथै उहाँको अध्य्क्षतामा बसेको विद्यालय व्यवस्थापन समितिको पहिलो बैठकले हाल कक्षा १० सम्म पढाउन नियुक्त भएका तर शैक्षिक योग्यता (स्नाकोत्तर) पुगेका ४ जना शिक्षकहरु जो कक्षा ११ र १२ मा अतिरिक्त कक्षा लिई रहेका छन्, उहाँहरुलाइ मासिक रु. ४,८६०/- खाजा एवं कक्षा तयारी स्वरुप प्रोत्साहन भुक्तानी दिने निर्णय पनि गरेका छन् ।

कृस्न गुरुङ्-घान्द्रुक नेपाल

Posted in Community News Ghandruk | Leave a comment

Tamu Culture Forum UK -16 Sep 2018


मिति 16 Sep 18 को दिन Empire Hall, Aldershot मा Tamu Culture Forum UK, Tamu Dhee UK, Tamu Pye Lhu Sangh Uk र 71 वटा Gurung Samaj यूकेले पहिलो पटक यूकेमा आयोजना गरेको तमू खेगीहरुबाट तमू संस्कार संस्कृतीहरुको ब्यवहारिक पक्षहरुमा केही असमान्य कार्यशैलीहरुलाई कसरी सुधार गरी समन्वयत्मक तरिकाले तमू संस्कार संस्कृतीहरुलाई दिशाबोध गर्न सकिन्छ भन्ने बारे छल-फल भएको थियो । उक्त कार्यक्रम सभ्य तथा भब्य वातावरणमा सम्पन्न भै पूर्णरुपले सफलता प्राप्त भएको छ ।

उक्त खेगी प्रबचन कार्यक्रममा उपस्थित हाम्रा मुख्य तमू खेगीहरु :-
———————————————————————
(१) पह्च्यु पैडी चिव श्री यारजुङ तमू ।
(२) लम चिव खेन्पो शिरलामा तमू ।
(३) क्ल्हेप्री चिव दानबहादुर तमू हुनु हुन्थ्यो ।

साथै अन्य उपस्थित तमू खेगी सहभागीहरु :-
———————————————-
(१) लम चिव धरम तमू ।
(२) क्ल्हेप्री चिव राजमान तमू ।
(३) पह्च्यु चिव जित बहादुर तमू ।
(४) क्ल्हेप्री चिव हिरा तमू ।
(५) लम चिव तिर्थराज घले र
(६) पह्च्यु चिव देवबहादुर तमू को सहभागीता हुनु भएको थियो ।

प्रबचन कार्यक्रम यूकेमा भएको ७३ वटा विभिन्न तमू सँघ संस्थाहरुको प्रतिनिधीज्यूहरु, आमा समुह यूके तथा बुध्दिजीवी वर्ग महिला तथा सज्जनबृन्दहरु, पत्रकारज्यूहरु, फोटो ग्राफरहरुको सहभागीता थियो ।

कार्यक्रम प्रमुख अतिथि पञ्चायती कालको पूर्ब माननीय पैडी चिव श्री नन्द जंग तमू ले पानासमा दीप प्रज्वलन गर्नु हुँदै उदघाटन गर्नु भएको थियो ।

बिशेष अतिथिमा तमुधीँ यूकेको अध्यक्ष श्री ज्ञाम तमू र तमु प्ये सँघ यूकेको अध्यक्ष मेजर खुशीमान तमू (MVO) ज्यू द्वय हुनु हुन्थ्यो ।

पहिलो चरणमा कार्यक्रमको सञ्चालन नेपालबाट पाल्नु भएको “ह्वाइट लोटुस स्टुडियो” बाट सञ्चालित “तमुमै ताँ” कार्यक्रमको प्रस्तोता तथा गुरुङ चलचित्र “पा” को नायिका सुश्री पूनम ल्हेंगे तमूस्योले अति रोचकको साथमा तमू भाषामा उदघोषण गर्नु भएको थियो।

दोश्रो चरणको कार्यक्रमको सञ्चालन तमु संस्कृतिक मञ्चको उप-निर्देशक श्री हरि तमूले रमाईलो वातावरणमा उदघोषण गर्नु भएको थियो । साथै वहाँले हेल्थ एण्ड सेफ्टी (Health & Safty) बिषयमा पनि सभालाई जानकारी दिनु भएको थियो ।

कार्यक्रमको शुरुवातमा तमु तमू संस्कृतीक मञ्च यूकेको निर्देशक रि.क्या. श्री राजु तमूज्यूले यो खेगी प्रबचन कार्यक्रममा स्वागत मन्तब्य दिनु हुनुको साथै यो खेगी प्रबचन कार्यक्रमको मुख्य उध्देश्य, औचित्य आदि कुराहरु प्रष्ट पार्नु हुँदै खेगीहरुको महत्वपूर्ण प्रबचन बाट तमू संस्कार संस्कृतीहरुको ब्यवहारिक पक्षहरुमा केही असमान्य कार्यशैलीहरुलाई सुधार गरी समन्वयत्मक तरिकाले तमू संस्कार संस्कृतीहरुलाई दिशा बोध गर्न सक्यो भने ” तमू संस्कृतीक मञ्च” यूकेले तयार गर्न लागेको त्रिभाषीय पुस्तक (दस्ताबेज) मा समावेश गरि हाम्रा भावी तमू सन्ततीहरुलाई पुस्ता हस्तान्तरण गर्न सक्ने तथ्यको जानकारी दिनु भएको थियो । साथै यो त्रिभाषीय पुस्तकको लागि आर्थिक सहयोग साथै यस प्रोजेक्टलाई सफल गर्न हामी सम्पूर्ण तमू सँघ संस्थाहरु तथा तमूहरु एक जुट भएर अगाडि बढ्नु अह्वान पनि गर्नु भएको थियो ।

तमू संस्कृतिक मञ्चको Asst. Co-ord. Board 3 को Co-ord. एकेन्द्र तमूज्यूले प्रमुख अतिथि पञ्चायती कालको पूर्ब माननीय पैडी चिव श्री नन्द जंग तमूज्यूको जीवनी बारे छोटो परिचय सभामा प्रस्तुत गर्नु भएको थियो । साथै यो तमू खेगीहरुको प्रबचन कार्यक्रमको महत्व बारे पनि छोटकरीमा प्रकाश पार्नु भएको थियो।

कार्यक्रमको सुरुवातमा नेपाल र बेलायतको राष्ट्रीय धून र तमू ह्युल्सा क्वे बजाउनुको साथै लम्जुङ समाजको कलाकारहरुले तमू हरुको लोपोन्मुख आवाश्थामा भएको घाटु नाच प्रदर्शन गर्नु भएको थियो।
तमू खेगीहरुबाट प्रवचन:-

( १) लम धर्म गुरु खेन्पो शिरलम तमूको प्रवचन :-
—————————————————

लम धर्म गुरु खेन्पो शिरलम तमूज्यूले तीन थरिका तमू खेगीहरु लम्, प्हच्यु र क्ल्हेप्रीहरुको उत्पत्ति स्थलहरुको जानकारी दिनुको साथै लम विद्या बौध्द दर्शनमा आधारित भएको प्रष्ट पार्नु भयो । तर अहिले हाम्रो समाजमा बोन्पो लम र तिब्बेतियन लामा भनि भन्दै आएका छन ।
जस्तै :-
(१) पुरानो संस्कार शैलीमा काम गर्ने बोन्पो लमहरु । (जो अहिले लोपोन्मुख आवस्थामा छन ।) र
(२) महायानी बौध्द शैलीमा काम गर्ने महायानी लामा । (यसको बिकास ब्यापक छ ।)

तर वास्ताबमा खास गरि हामी लामाहरु सबै एकै हुन । दुबै लामाहरुले पढ्ने विद्या एउटै हुन । दुबै लमहरुले पढ्ने विद्या बौध्द दर्शनमा आधारित भएको भनि प्रष्ट सँग प्रष्टाउनु हुँदै जानकारी दिनु भयो । साथै लामाले पढ्ने दुई प्रकारका छ्युई ग्रन्थहरु (१) धेँ छ्यूई र (२) पये छ्यूई र छ्यूईहरुको लिपि पनि दुई प्रकारको (१) उमे लिपि र (२) उचेन लिपि भएको जानकारी दिनु भयो । साथै लामाले पढ्ने भाषा तिब्बेतियन भाषा अन्तर्गत भयि क्युई (फ्है क्युई) मा पढ्छन् । यसलाई छ्युई क्युई पनि भन्दछन । पह्च्यु क्ल्हेप्रीले पढ्ने चोँ क्यूई तमू भाषा बोल्नेहरुले पुरा बुझ्न नसकेको जस्तै लामाले पढ्ने भाषा भयि क्यूई (फ्है क्युई) पनि तिब्बेतियनहरुले पुरा बुझ्न नसक्ने जानकारी दिनु भयो । यसको साथै लमको छ्यूई ग्रन्थको प्येमा क्याप्टो र सेम्क्ये अनि सिन्जी र भार्दो संस्कारहरुको बारे पनि जानकारी दिनु भयो । लामाहरुको ज्योतिष शास्त्र ” चिइ ” हो । क्ये- चिइ (जन्म कुण्डली) बारे पनि जानकारी दिनु भयो।
तमू समाजमा लामाहरुले गरिने पये संस्कारमा फरक फरक हुनुको कारण बिशेष गरि लामाहरुको बिद्या बिधि अनुसार मात्र नभै चोगी (जजमान) हरुको ईच्छा अनुसार पनि कार्य गर्दै आएको र त्यति मात्र नभै विभिन्न स्थानमा बसोबास गर्ने लामाहरुमा पनि कर्म काण्डहरु फरक फरक भएको कारण देखिन्छ । पुरानो संस्कार शैलीमा काम गर्ने लमहरुले गर्दै आएको कर्म काण्डहरु र महायानी बौध्द शैलीमा काम गर्ने महायानी लमहरुले गर्दै आएको कर्म काण्डहरु साथै विभिन्न स्थानमा बसोबास गर्ने लामाहरुमा पनि फरक फरक तरिकाले भएको कारणहरुले गर्दा लामाहरुको यी कर्म काण्डहरुमा एक रुपता ल्याउन तथा लामाहरुको आन्तरिक समस्या सुल्झाउनु निकै गाह्रो भएको जानकारी दिनु भयो । यी समस्याहरु हटाउन लामाहरु बिच समय समयमा अन्तरक्रिया हुँदै गै रहेको र यी आन्तरिक कारणहरु सुल्झाउन प्रयास भै रहेको र यी आन्तरिक समस्याहरु समाधान हुन सकेमा लामाहरुको कर्म काण्डहरुमा सुधार गरि एक रुपता ल्याउन सकेमा अरु तमू खेगीहरु सँग पनि सहकार्य गर्न सजिलो हुनेछ भनि जानकारी दिनु भयो।

(२ ) प्हच्यु पैडी चिव यारजुङ तमू :-
————————————————
प्हच्यु पैडी चिव यारजुङ तमूज्यूले अति रमाईलो वातावरण श्रृजना गर्नु हुँदै चोँ क्यूईको श्लोकहरु वाचन गर्नु हुँदै उदाहरणको साथमा अति सरल भाषामा प्रष्टाउनु भएको थियो। वहाँले Cambridge university को समुह सँग कोलासोंथरको उत्खनन गरेको जानकारी दिनु हुँदै तमूहरु आज भन्दा ३२,२७० बर्ष अगाडिको अवशेष भेट्टाएको हुनाले यसैको आधारमा तमू बर्ष चलनमा ल्याउनु पर्ने तर्क प्रस्तुत गर्नु भएको थियो। अर्को तिर त्यहाँ भेट्टाएको अँगारको Cambridge university को परिक्षणमा १२०० देखि १४०० बर्ष पुरानो भएको जानकारी पनि दिनु भयो।
वहाँले प्ये अनुसार सबै तमूहरु एउटै हुन । एउटै तमूहरुमा कोहि ठुलो कोहि सानो हुँदैन । वहाँले तमूहरुको प्ये अनुसार तमूहरुको विभिन्न कर्म काण्डहरु मध्ये तमूहरुको पये संस्कारहरुमा ३ किसिमको पये गर्छन । साथै पये (अर्घुँ) ३ राते गर्नु पर्ने कारण प्रथम रातमा मृत्यंआत्म साथै देउ पित्रीहरुलाई निम्तो पठाईन्छ । दोस्रो दिनमा उहाँहरुलाई मिष्ठान भोजनहरु खुवाएर बिभिन्न प्रकारका बाजाहरु बजाएर नाच-गान गरी भरमग्दुर मनोरंजन गराईन्छ । तेस्रो दिनमा पर लोकमा सुखमय जीवनको कामना गरी बिदाई गरिन्छ भनि प्रष्ट सँग प्रष्टाउनु भयो।
साथै वहाँले प्हच्युहरुको पोशाकमा शिरमा लगाउने टोपीको बनावट र प्हच्युहरुले किन प्रो (घलेक) लगाउनुको कारण अप कोर्लो प्हच्युको छोरी रिमिच्यों सेर्लेन म्हिनाले आफ्नो बाबा सँग लिएको सम्पूर्ण प्हच्यु विद्या आफ्नो भाईलाई सिकाई दिएर उनी नै प्हच्यु विद्यालाई जीवित राख्ने प्हच्युको स्त्रीगुरु भएको कारणले प्हच्युहरुले प्हच्यु कर्म काण्डहरु गर्दा स्त्रीले लगाउने प्रो (घलेक्) लगाउदै आएको किंवदन्ती सुनाउनु भै प्रष्ट पार्नु भयो ।
साथै प्हच्युहरुको प्येमा आफू सँग भएको विद्या अरुलाई हस्तान्तरण गरेन भने “प्ये म्हस्याँ छ्या म्हमु, छ्या म्हस्याँ ल्हु म्हमु, ल्हु म्हस्याँ म्हि म्हमु” भनेर रिमिच्यों सेर्लो म्हिनाले प्येमा उल्लेख भएको सत्य कुराको किंवदन्ती बारे पनि प्रष्ट जानकारी दिनु भयो।
वहाँले प्हच्युको अस्त्र दुम्सीको काँडा, क्ल्हेप्रीको अस्त्र म्हने ङेमा र लमको अस्त्र फुर्बा र बज्र हो भन्ने जानकारी प्रष्ट सँग प्रष्टाउनु हुँदै जानकारी दिनु भयो। साथै प्ये अनुसार रोधीं चलन विकृती भएको तथ्य बारे पनि भन्नु भयो। मृत आवस्थादेखि पये संस्कारहरुमा गर्नु पर्ने विभिन्न बिधिहरु बारे पनि प्रष्ट सँग प्रष्टाउनु हुँदै जानकारी दिनु भयो ।

(३) क्ल्हेप्री चिव दानबहादुर तमू :-
——————————————–
क्ल्हेप्री चिव दानबहादुर तमूज्यूले तमूहरुको जन्म, मृत्यु देखि पये संस्कार सम्म गरिने विभिन्न विधिहरु बारे प्येमा भएको श्लोकहरु वाचन गर्नु हुँदै त्यस्को प्रष्ट सँग ब्याख्या गर्नु भएको थियो । मृतकलाई चिहान घाटमा लगेर घाट्ने विधि । मृतकको पयेमा गरिने र चाहिने कुराहरु छ्यूउटः , नै-क्रेक्रे आदि चिजहरुको आवश्यकता, पयेमा अस्योंको महत्व, ह्रि (अस्तु) धेंसी स्वागत , कुख्रा झुण्डाएर मृतकको सातो बोलाउने । भेंडालाई मृतकको प्रति मान्दै खाद्य पदार्थहरु ख्वाउने र अन्तमा पये सेलाउने विधिहरु बारे जानकारी दिनु भएको थियो ।

तीन जना मुख्य खेगीहरुको प्रबचन पछि अरु खेगीहरुले पनि तमूहरुको संस्कार बारेमा आ-आफ्नो छोटो मन्तब्य दिनु भएको थियो । समयको आभावको कारण बाद्यतावश वहाँहरुले आफ्नो मन्तब्य पुरा प्रस्तुत गर्ने मौका पाउनु भएन । छोटकरीमा मात्र प्रस्तुत गर्नु भएको थियो ।

(१) लम चिव धरम तमूले वहाँले सबै तमूहरु एकताको मालामा गाँसेर एक भै अगाडि बढ्नु पर्छ भन्ने सन्देशको सुन्दर कविता वाचनको माद्यम बाट आफ्नो मन्तब्य प्रकट गर्नु भएको थियो। साथै हामी तमूहरुको १२ वटा ल्होहरुमा आफ्नो ल्हो ६० बर्षमा आफ्नो ओर्जिनल ल्हो आउँछ भन्ने जानकारी पनि दिनु भयो ।

(२) प्हच्यु चिव जित बहादुर तमूतमुज्यूले एक्काईसौं सताब्दिमा प्हच्युहरुको प्येताँ ल्हुताँको संक्षिप्त विवरण बारे सुरिलो स्वरमा प्येताँ ल्हुताँको श्लोक वाचन गर्नु भै त्यसको सरल नेपाली भाषामा ब्याख्या गर्नु हुँदै मान्छेमा विस्वास भएन भने जुन कार्य गर्न खोज्छ त्यो पुर्ण हुन सक्दैन। प्येमा विश्वास गरेमा प्येताँ ल्हुताँमा वैज्ञानिक आधार छ । यसको भाव बुझ्ने प्रयास गरेमा यस प्येताँ ल्हुताँ भित्र एउटा सुन्दर मानव छ । एउटा सुन्दर समाज छ। एउटा सुन्दर संसार छ । यसैले यसको भाव बुझ्ने प्रयास गरौं भनि प्रष्टाउनु भएको थियो।

(३) क्ल्हेप्री चिव राजमान तमूतमुज्यूले तमू खेगीहरुले रक्षाको लागि गरिने विविध बार बन्धन विधिहरुमा क्ल्हेप्रीहरुले थासों फाल्ने कार्य अति महत्वपूर्ण भएको जानकारी दिनु भएको थियो।

(४) प्हच्यु चिव देवबहादुर तमूज्यूले प्येताँ ल्हुताँ बारे ओर्गनिक र जेनिटिक खानाबाट स्वास्थ्यमा पर्ने असर बारे फाईदा बेफाइदाको उदाहरण दिनु हुँदै परम्परागत तमूहरुको प्येताँ ल्हुताँ अनुसार हाम्रा संस्कार सँस्क्रितीको मह्त्व बुझेर संरक्षण गर्नु आजको आवश्यकता हो भन्नु भयो ।

(५) क्ल्हेप्री चिव हिरा तमूतमुज्यूले पहिलो कुरा प्येमा उल्लेखित कुराहरुमा खेगीहरुले ध्यान दिएन भने खेगी पिर्छ । दोस्रो कुरा चोगी (जजमान) हरुले चाहिने ठिक सामानहरु तयार गरेन भने चोगीलाई नै पिर्छ । तेस्रो कुरा गाउँको रितीथिती पालन गरेन भने गाउँलाई नै पिर्छ । वहाँले प्लास्टीकको उदाहरण दिनु हुँदै प्येमा उल्लेखित कुराहरु सहि तरिकाले प्रयोग गर्नु पर्छ भन्नुभयो।

प्रमुख अतिथि पैडी चिव नन्दजङ तमूज्यूले यो पहिलो पटक यूकेमा आयोजना गरेको तमू खेगीहरुबाट प्रबचन कार्यक्रममा आफु अस्वास्थ्यको कारण एक घन्टा जतिको समयको लागि भनेर आएकोमा तमू संस्कार संस्कृतीहरुको ब्यवहारिक पक्षहरुमा खेगी प्रबचन कार्यक्रमबाट आफु अति प्रभावित हुँदै अस्वास्थ्यको भावजुत पनि अन्तिम समय सम्म बस्न सकेको ब्योहोरा अवगत गराउनु हुँदै तमू फोरमले प्रकाशित गर्न लागेको पुस्तकमा लम्, प्हच्यु र क्ल्हेप्रीहरुको विचारलाई समेट्न आग्राह गर्नु भएको थियो । अन्तमा कार्यक्रममा सहभागी सम्पूर्ण खेगीहरुलाई प्रमुख अतिथिको बाहुलीबाट मायाको चिनो प्रदान गर्नु भएको थियो।

बिशेष अतिथिहरु द्वय तमुधीँ यूकेको अध्यक्ष श्री ज्ञाम तमू र तमु प्ये सँघ यूकेको अध्यक्ष मेजर खुशीमान तमू (MVO) ज्यूबाट यस खेगी प्रवचन कार्यक्रममा उपस्थित सम्पूर्ण सहभागीहरुलाई हार्दिक आभार ब्यक्त गर्नुको साथै धन्यवाद ज्ञापन गर्नु हुँदै दुबै जनाले छोटकरीमा आ-आफ्नो मन्तब्य दिनु भएको थियो ।

अन्तमा तमू संस्कृती मञ्चको निर्देशक रि. क्या श्री राजु लेम तमूज्यूले यो ऐतिहासिक तमू खेगीहरुको प्रवचन कार्यक्रम भब्य तथा सभ्य वातावरणमा सफल गरि दिनु हुनु भएको उपस्थित सम्पूर्ण तमू खेगी धर्म गुरुहरु, ७३ वटा तमू समाजका सम्पूर्ण पदाधिकारीज्यूहरु तथा प्रतिनिधीज्यूहरु, सम्पूर्ण आमा समुहको पदाधिकारीज्यूहरु, कार्य समितिका पदाधिकारूज्यूहरु साथै यस कार्यक्रममा प्रत्यक्ष तथा अप्रत्यक्ष रुपमा सहयोग गर्नु हुने सम्पूर्ण महिला तथा सज्जनबृन्दहरु प्रति हार्दिक आभार प्रकट गर्नु हुँदै धन्यवाद ज्ञापनको साथै निकट भविष्यमा हुन गई रहेको निम्न लिखित कार्यक्रमहरुमा सहभागी हुनको लागि जानकारी :-

(१) 4th November 2018 को दिनमा Tamu Forum Exacutive Board Members को Empire Hall , Aldershot मा सभा । र

( २ ) 9 th December 2018 को दिनमा Tamu Forum Exacutive Board Members हरु सहित सम्पूर्ण तमु सँघ संस्थाहरु साथै सम्पूर्ण बुध्दिजीवी महिला तथा सज्जनबृन्दहरुको सभा Empire Hall , Aldershot मा उपस्थित हुनु भै तमू फोरम यूकेलाई निरन्तर सहयोग गर्नु हुन हार्दिक अनुरोध गर्नु हुँदै सभा विसर्जन गर्नु भएको थियो ।
धन्यवाद ।

प्रस्तुतकर्ता
अमर लेम तमु
Asst. Co-ord. Board 2
Tamu Culture Forum-UK

Posted in Community News UK | Leave a comment

२८ जुलाई २०१८ यू.के. मा तमु (गुरुङ्) भाषा प्रतियोगिता सम्पन्न ।


यूकेमा स्थाई बसोबास गरि रहनु भएको सम्पूर्ण घान्द्रुकेहरुको प्रत्येक बर्ष हुने बार्षिक भेटघाट कार्यक्रममा घान्द्रुक तमु भाषा संरक्षण, संबर्धन समिति यू.के. बाट प्रत्येक बर्ष संचालन गर्दै आएको छैटौं बर्षको तमु भाषा प्रतियोगिता २८ जुलाई २०१८ शनिश्चरबारको दिनमा फार्नबोरो यूकेमा अति रमाईलो वातावरणमा सम्पन्न भयो।

तमुहरुको पहिचान दिने तमु भाषा निरन्तरता दिनुको लागि बेलायतमा स्थाई बसोबास गरि रहनु भएको नेपाली भाषा पढ्न, लेख्न र बोल्न समेत नआउने बेलायतमा बस्नु हुने तमु बाल-बालिकाहरुलाई घान्द्रुक तमु भाषा संरक्षण समिति बेलायतको सक्रियता तथा अह्वानमा तमु भाषाप्रेमी तमुहरुले आ-आफ्ना बाल- बालिकाहरुलाई तमु भाषाको ज्ञान दिनु को साथै तमु भाषा प्रतियोगितामा सहभागी गराउनु हुँदै तमु भाषा संरक्षण तथा संबर्धनमा अति नै सराहनीय तथा महत्वपूर्ण कार्य गर्दै आउनु भएकोछ। यस पटक प्रतियोगितामा ७ जना प्रतियोगी नानीहरुको सहभागी भएको थियो।

प्रतियोगीमा सहभागी नानीहरुको नामावली निम्न प्रकार छ ।
————————————————————————–
(१) सुश्री दिप्ती तमुस्यो ।
(२) सुश्री आयुष्मा तमुस्यो ।
(३) सुश्री आयुषा तमुस्यो ।
(४) सुश्री निकिता तमुस्यो ।
(५) श्री प्रतित तमु ।
(६) श्री सन्जोक तमु ।
(७) श्री अकि तमु ।

प्रतियोगिताको नतिजा निम्न प्रकारछ ।
————————————————-
(१) सुश्री आयुष्मा तमुस्यो । – (प्रथम )
(२) श्री प्रतित तमु । – ( दोश्रो )
(३) श्री सन्जोक तमु । – (तृतीय) स्थान ओगट्न सफल हुनु भएको छ ।

गत बर्षको जस्तै यस पटक पनि प्रतियोगितामा नानीहरुलाई मात्र नभै सम्पुर्ण अभिभावकहरुलाई पनि तमु भाषाको लोप हुन लागेको अथवा प्रयोग गर्न छोडेको शब्दहरु नेपाली भाषा बाट तमु भाषामा भन्नु पर्ने शब्दहरु सोधेका थिए । यसको लागि पनि पुरस्कारको ब्यबस्था गरेको थियो। अभिभावकहरुलाई सोधेको प्रश्न उत्तर कार्यक्रम अति नै रोचक तथा रमाईलो वातावरणमा भएको थियो। तमु भाषामा सहि उत्तर दिनु हुँदै ५ जना अभिभावकहरुले पनि पुरस्कार प्राप्त गर्नु भएको थियो।

संयोजक द्वय समितिका उपाध्यक्ष “श्री अमर लेम तमु” र सदस्य “श्री नारायण सिंह तमुज्यूले” संचालन गर्नु भएको यो तमु भाषा प्रतियोगितामा निर्णायक मण्डलमा निम्न लिखित ब्यक्तित्वहरुले गर्नु भएको थियो ।
निर्णायक मण्डल:-
—————————–
(१) श्रीमती फूलमाया तमुस्यो
(२) श्री ले. उदिम बहादुर तमु र
(३) श्री नारायण तमुज्यू हुनु हुन्थ्यो ।
साथै मुल्याङ्कन अंक सकलनमा श्री देवसिंह तमुज्यू हुनुहुन्थ्यो ।

प्रतियोगी नानीहरुलाई शिल्ड पुरस्कार प्रायोजक गर्नु हुने घान्द्रुक समाज यूकेको संस्थापक अध्यक्ष श्री मेजर उदय बहादुर तमुज्यू , नगद पुरस्कार प्रायोजक गर्नु हुने घान्द्रुक समाज यूकेको भु.पु अध्यक्ष श्री क्या पुर्ण बहादुर तमुज्यू , श्री मेश्रों बराह कल्याणकारी समाज घान्द्रुक यूकेको अध्यक्ष श्री अर्जुन प्रसाद तमुज्यू र घान्द्रुक तमु भाषा संरक्षण संबर्धन समिति यूकेको अध्यक्ष श्री खेम बहादुर तमुज्यूले सामुहिक रुपमा प्रतियोगी नानीहरुलाई खादा, नगद पुरस्कार, शील्ड अनि प्रमाण पत्र साथै अमर तमु बाट लिखित “तमु भाषा सिक्नुहोस” तमु भाषाको पुस्तक बितरण गर्नु भएको थियो ।

अन्तमा आजको यो तमु भाषा प्रतियोगितामा सहभागी सम्पूर्ण प्रतियोगी नानीहरुलाई धेरै धेरै धन्यवाद सहित प्रथम्, द्वीतीय र तृतीय स्थान पाउन सफल नानीहरुलाई हार्दिक बधाई शुभ-कामना टक्राउँदै यो तमु भाषा प्रतियोगिताको लागि आफ्ना नानीहरुलाई तमु भाषा सिकाउनु भै प्रतियोगितामा पठाउनु हुने सम्पूर्ण अभिबावकहरुको साथै प्रत्यक्ष तथा अप्रत्यक्ष रुपमा सहयोग गर्नु भै यस कार्यकक्रमलाई सफल गर्न सहयोग गर्नु हुने सम्पूर्ण महानुभवहरुलाई संयोजक द्वय “श्री अमर लेम तमु” र “श्री नारायण सिंह कोने तमु” को साथै घान्द्रुक तमु भाषा संरक्षण समिति बेलायत बाट हार्दिक आभार ब्यक्त गर्दै धन्यवाद टक्राउँछौं ।

धन्यवाद ।
——————-
संयोजक द्वय
श्री अमर लेम तमु र
श्री नारायण सिंह कोने तमु

घान्द्रुक तमु भाषा संरक्षण समिति बेलायत ।

Posted in Community News UK | Leave a comment

Nepali Mela 2018 | Ghandruk Samaj UK | Winner |

Posted in Community News UK | 1 Comment

A Beautiful Poem by Dev Singh Gurung

Posted in Community News UK | Leave a comment

सम्झनाको ढुकुटीमा डा. उपेन्द्र देवकोटासंगको छोटो भेटवार्ता – नारायण सिंह गुरुङ

सम्झनाको ढुकुटीमा डा. उपेन्द्र देवकोटासंगको छोटो भेटवार्ता:-

ॐ मने पेमे हुम को मन्त्र जप्दै वहाँको आत्माले चीर शान्ति मिलोस र शोक सन्तप्त परिवारले यस दुखद घडी सहने शक्ति भगवानले प्रदान गरून् भन्ने कामना गर्दै वहाँ प्रति श्रद्धा सुमन श्रद्धाञ्जली अर्पन गर्दै सम्झनाको ढुकुटीमा डा. उपेन्द्र देवकोटासंगको छोटो भेटवार्ताको प्रसङ्ग अगाडी बढाउन चहान्छु।

डा. देवकोटाको भौतिक शरीर आज हामी माझ छैन तर वहाँले गर्नु भएको देश र जनताप्रतिको अतुलनीय सेवाले वहाँ सधैं सधै हाम्रो मन मस्तिष्क भरि बाँचिरहेका छन र जन्म जन्मान्तर सम्म बाँचिरहनेछन।

वहाँको अध्ययन, सेवा, खुवी र मिलनसार व्यबहारहरुको बयान जति गरे पनि मेरा यि टुटेफुटेका शब्दहरू कमै हुनेछन। वहाँ बिरामीको नसा सम्बन्धि उपचार गर्ने न्युरो सर्जन डाक्टर मात्र थिएनन बल्की आफ्नो देशको र गाउँहरुको पनि भित्री नसा नसा सम्बन्धि ज्ञान भएको र चिन्तन गर्ने सर्जन डाक्टर पनि थिए भन्ने कुरा देशको आम सन्चार माध्यमहरुबाट मात्र होइन वहाँसंग प्रत्यक्ष रुपमा गर्न पाएको दूर्लभ भेटवार्ताबाट पनि स्पष्ट हुन्छ।

अब कुरा सिधै विषय बस्तु तिर प्रवेश गरौं । कुरा सन २००५ सालतिरको हो जुन बेला म हङकङमा रहन्थे। एक दिन घान्द्रुक समाज हङकङको एउटा पार्टी आयोजनाको लागि रेस्टुरेन्ट बुकिङ गर्न म लगायत हामी ५, ६ जना सदस्यहरु जोरडन स्थित कंगन रेस्टुरेन्टमा गएका थियौ। ५, ६ जना साथीहरु को को थिए स्पष्ट सम्झना छैन तर एकजना भने राज बहादुर सोल्टी हो भन्ने हेक्का चाहिँ छ। बेलुकाको समय रेस्टुरेन्टको टेबलहरु आधीजस्तो भरिएका थिए। हामीले पनि एउटा टेबल बुक गरेका थियौ । यत्तिकैमा अनेपेक्षाकृत रुपमा डा. उपेन्द्र देबकोटा त्यहाँ देखा पर्नु भयो। वहाँलाई त्यहाँ देखेर हामी सबै छक्कै पर्यौ। पछि बुझ्दै गएपछि वहाँ हङकङमा भएको स्वास्थ्य सम्बन्धी सेमिनारमा आउनु भएको रहेछ र त्यस रेस्टुरेन्टमा वहाँको एकजना आफन्तले लिएर आउनु भएको रहेछ।

ख्याति प्राप्त ब्यक्ती भएको हुन्दा हामीले वहाँलाई नचिन्ने कुरै भएन र वहाँले पनि नेपाली अनुहार देखेपछि नेपाली दाज्युभाईहरु रहेछ भनेर चिनजान शुरु भयो। हाम्रो टेबुलमा आइपुगेपछि हामीले हाम्रो घर घान्द्रुक भन्यौ। घान्द्रुक भन्ने बित्तिकै त्यस शब्दले वहाँको ध्यान विशेष रुपले आकृष्ट भएका पायौ। र वहाँले हाम्रो टेबललाई करिब १५ मिनेट जस्तो समय दिनुभयो। र त्यस वार्तालापमा वहाँले भन्नुभएको कुराहरु जस्ताको तस्तै यहाँ राख्न चहान्छु।

हामीहरु घान्द्रुके भनेपछि वहाँले भन्नुभयो ” ओहो तपाईंहरु त भाग्यमानी गाउँलेहरु रहेछ! तपाईहरु कहिले आउनु भयो, खासमा तपाईहरु त नआए पनि हुने हो कारण नेपालको कैयौ विकट र अबिकाशित गाउँहरु मध्ये तपाइँहरुको गाउँ घान्द्रुक त स्वर्ग सरी छ। त्यहाँ के छैन? जे होस तपाईंहरु आइहाल्नु भयो तर आफ्नो गाउँलाई, आफ्नो माटोलाई माया नमार्नुहोस। म पनि अध्ययन सकेर कुनैबेला सन १९८० सालतिर हङकङको एउटा अस्पतालमा काम गर्थे । त्यस बेला मेरो तलब मासिक हङकङ डलर आसी हजार जति थियो। त्यो बेलाको हाइहाइमा रमाएर यहीँ बसिरहेको भए मसंग आधी नेपाल किनिसक्ने पैसा हुन्थ्यो होला तर म बसेन । मैले त्यो धन भन्दा आफ्नै देशको माटो ठूलो देखे आफ्नै देशको दाज्यु भाइ दिदीबहिनीहरुको सेवा प्यारो लाग्यो र नेपालै फर्के । त्यसैले तपाईंहरुलाई पनि यहि सल्लाह दिन्छु कि आफ्नो देश आफ्नो गाउँघरहरु नबिर्सनुहोस। उहिले मेरो हजुरबुबा (बाजे) बाग्लुङबाट फर्केर आउने बेला घान्द्रुक भएर आउनु भएको हो रे, र वहाँले घान्द्रुकमा बुनेको एकदम नामि बाके काम्लो लिएर आउनु भएछ, सो बाके काम्लो अझै पनि मेरो घरमा सुरक्षितसाथ माया गरि राखेकोछु। ” र म तपाइँहरुलाई एउटा सुझाब र सल्लाह पनि दिन चहान्छु त्यो के भने तपाइँहरुको गाउँको कति राम्रो आफ्नो परम्परागत शैलीको ढुङगे घरहरु बिकासको नाममा सिमेन्टको धमाधम आरसिसि घरमा परिणत भएको रहेछ। त्यो बिल्कुलै राम्रो होइन । तपाईंहरुको गाउँ पर्यटनको बिकासले गर्दा यति ख्याति प्राप्त र लोकप्रिय भएको हो। भोलि त्यो गाउँमा पुरानो रैथाने घरको सट्टा आधुनिक आरसिसि ढलानको घरहरू र रैथाने मैलिक संस्कृतिको सट्टामा पश्चिमेली संस्कृतिहरु हुने हो भने त्यो हेर्न कोहि पनि आउदैन। यस पटक आइहाले पनि अर्को पटक देखि आउदैनन र अरुलाई पनि घान्द्रुक जान सल्लाह दिदैनन। त्यो हेर्न त जहाँ पनि पाइन्छ। यहाँ त अरु ठाउँमा जे देख्न पाउदैन त्यो हेर्न आउने हो। त्यसैले तपाईंहरु बुझ्ने मान्छेहरुले यो कुरा गाउलेहरुलाई सम्झाउनु होस र रोक्नु होस। वहाँले यस्तै यस्तै कुराहरू भन्नु भएको थियो।

वहाँ आज हाम्रो माझ हुनुहुन्न तर वहाँले हाम्रोलागि भन्नू भएको यस्तो अमुल्य सल्लाह सुझावहरु मेरो कानमा अझै गुन्झीरहेको छ ।

वहाँले कतैबाट स्वदेश तथा बिदेश येलोपेथिक देखि आयिर्बेदिक सबै उपचार गर्दा पनि नहुने भएपछि हार खाएर आफ्नै देश जाने निर्णय गर्नु भयो र जीवनको अन्तिम श्वास फेरिरहदा गोर्खाको आफू जन्मेको हुर्केको सिस्नेपानीको धाराको पानी पिएर प्राण अन्त गर्ने इच्छा ब्यक्त गर्नु भयो सोही अनुसार नै गरेर वहाँले यो संसारबाट बिदा लिनु भयो। अलबिदा डा. साबलाई। मैले जान्ने भएर यो लेख लेखेको होइन हाम्रो लागि सन्जीवनी जस्तै उपयोगी लागेर सन्प्रेषण गरेको हु । तपाईंलाई कस्तो लाग्छ। राम्रो लागे अनुशरण पनि गर्ने हो कि। अन्तमा लेख्दा लेख्दै निकै लामो हुन गएकोमा पढ्न झ्याउ पनि लाग्ला । त्यसको लागि क्षमा याचना गर्दै अहिलेलाई यति। अघिल्लो म्यासेज लेख्दा लेख्दै पूरा नहुदै send भइ गएकोमा त्यसलाई delete गर्न अनुरोध गर्दछु।

नारायण सिंह गुरुङ

Posted in Narayan's Blog | 1 Comment